Ochrona Środowiska. MBA. Energetyka

Strona główna » Wiedza » Analizy i komentarze » Kiedy można wyciąć drzewa z lasu?

Kiedy można wyciąć drzewa z lasu?

20.03.17

Z początkiem 2017 roku ustawodawca wprowadził możliwość wycinania drzew rosnących na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych w zasadzie bez konieczności uzyskiwania zezwolenia. Aktualnie trwają prace nad nowelizacją, której celem jest ograniczenie tej możliwości. Jednak nawet w obecnym stanie prawnym nie w każdej sytuacji usunięcie drzew rosnących na takich nieruchomościach będzie zgodne z prawem. 

articleImage: Kiedy można wyciąć drzewa z lasu? fot. Thinkstock

Mimo zmian wprowadzonych ostatnią nowelizacją ustawy o ochronie przyrody nadal obowiązuje ogólna zasada, zgodnie z którą na usunięcie drzew i krzewów konieczne jest uzyskanie zezwolenia, a wycięcie drzewa bez zezwolenia zagrożone jest administracyjną karą pieniężną. Jej wysokość stanowi dwukrotność opłaty należnej za usunięcie drzewa. Kary te mogą być wysokie – jeśli bowiem rady gmin nie podejmą uchwał w sprawie stawek opłat za usuwanie drzew (a część z nich już zapowiedziała, że tego nie uczyni), stawka opłaty za 1 cm obwodu drzewa (mierzonego na wysokości 130 cm) wynosi, niezależnie od gatunku i lokalizacji drzewa, 500 zł.

Od obowiązku uzyskania zezwolenia przewidziano jednak szereg wyjątków. Obecnie najbardziej znany i najczęściej stosowany w praktyce dotyczy osób fizycznych, które usuwają drzewo z nieruchomości stanowiącej ich własność, na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co jednak gdy drzewa objęte są ochroną gatunkową, na nieruchomości występują chronione gatunki zwierząt albo nieruchomość stanowi las lub jego część? Wbrew pozorom, w praktyce takie sytuacje występują stosunkowo często.

Drzewa rosnące na terenach objętych formami ochrony przyrody
Niezależnie od tego, czy dane drzewo rośnie w lesie czy też nie, bądź czy nieruchomość stanowi własność osoby fizycznej czy też nie, jego usunięcie może być sprzeczne z prawem ze względu na regulacje dotyczące form ochrony przyrody.

Zakazy usuwania drzew z parków narodowych i rezerwatów przyrody wynikają wprost z ustawy o ochronie przyrody. Ustanawiając park krajobrazowy czy też obszar chronionego krajobrazu, sejmik województwa może wprowadzić na tych terenach zakazy likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nawodnych. Usunięcie innych drzew może być zaś sprzeczne z celami wprowadzenia tych form ochrony przyrody. Usuwanie drzew z obszarów Natura 2000 może z kolei zostać zakwalifikowane jako działanie negatywnie oddziałujące na cele ochrony tego terenu.

Pojedyncze drzewa lub ich skupiska mogą też zostać uznane za pomniki przyrody lub użytki ekologiczne. W uchwale rady gminy ustanawiającej taką formę ochrony przyrody z reguły wprowadzane są zakazy ich niszczenia, uszkadzania lub przekształcania. Poszczególne gatunki drzew (jak na przykład brzoza ojcowska czy sosna błotna) albo rośliny rosnące w ich pobliżu mogą być nadto objęte ochroną gatunkową. Warto wspomnieć, że objęcie ochroną gatunkową nie wymaga uchwały lub decyzji urzędników odnoszącej się do konkretnej rośliny. Samo bowiem wskazanie danego gatunku w rozporządzeniu skutkuje powstaniem opisanych wyżej zakazów. Również takich roślin nie można umyślnie niszczyć i uszkadzać.

Odpowiedzialność karna
Poza ogólnymi zakazami należy mieć na względzie również ryzyko ewentualnej odpowiedzialności karnej. Niszczenie albo uszkadzanie roślin lub zwierząt, wbrew przepisom obowiązującym na terenie objętym ochroną przyrody, powodujące istotną szkodę, stanowi przestępstwo zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności.

Pojęcie „istotna szkoda” nie zostało zdefiniowane w przepisach Kodeksu karnego. Istotność szkody należy zatem ocenić indywidualnie w każdym przypadku. Wycięcie nawet jednego drzewa może zostać uznane za istotną szkodę. Jeśli bowiem jego usunięcie będzie mieć wyraźny niekorzystny wpływ na ekosystem, odpowiedzialność karna może znaleźć zastosowanie.


Ochrona gatunkowa ptaków a wycinka drzew

Ochrona gatunkowa obejmuje nie tylko rośliny, lecz także zwierzęta. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ochroną tą objętych jest wiele gatunków ptaków.

Prawodawca wprowadził nie tylko zakazy dotyczące chowu, transportu czy chwytania osobników poszczególnych gatunków, lecz zabronił również niszczenia ich siedlisk, ostoi i gniazd, umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień, a także umyślnego płoszenia i niepokojenia.

Cytowane rozporządzenie ustanawia czasowy wyjątek od zakazu usuwania gniazd. Gniazda z budek dla ptaków i ssaków można usuwać od 16 października do końca lutego. W tym samym okresie dozwolone jest usuwanie gniazd z obiektów budowlanych lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy sanitarne lub bezpieczeństwa.

Nie zmienia to faktu, że w wielu przypadkach usuwanie drzew stanowić będzie potencjalne zagrożenie dla chronionych ptaków i naruszać może zakazy ustanowione w celu zapewnienia ich ochrony.

Przejdź do strony artykułu: « »
20.03.17
Skomentowano 0 razy
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE